Home›Verlichtingsgids›Inbouwspots plaatsen
Installatie
Inbouwspots plaatsen in een gipsplafond
Het lastige aan inbouwspots zit niet in het zagen — dat is zo gebeurd. Het zit in wat je vóór het zagen beslist: hoeveel ruimte er boven het plafond zit, waar de gaten komen en of de driver ergens kwijt kan. Deze gids loopt eerst die keuzes langs en daarna de montage zelf.
In dit artikel
Meet eerst de ruimte boven je plafond
Dit is de maat die bepaalt wat je kunt kopen, dus begin daar. Een verlaagd gipsplafond heeft meestal ruim voldoende ruimte erboven, maar een plafondplaat die direct onder beton is weggewerkt laat soms nog geen vier centimeter over. Meet het na door bij een bestaand lichtpunt of een rookmelder omhoog te kijken.
De inbouwspots die wij voeren zijn allemaal slim-fit, dus gebouwd voor krappe plafonds:
| Serie | Inbouwdiepte | Zaagmaat | Zichtbare maat |
|---|---|---|---|
| Lesto | 26 mm | Ø68–75 mm | Ø82 mm, rond |
| Lyvo | 25 mm | Ø68–75 mm | Ø82 mm, rond |
| Warmo | 25 mm | Ø68–75 mm | Ø82 mm, rond |
| Quaro | 28 mm hoog | Ø75 mm | 82 × 82 mm, vierkant |
Tel bij die inbouwdiepte de driver op. Die zit niet in de spot maar ligt er los naast, aan een kabeltje, en heeft zelf ook plek nodig plus wat lucht eromheen om zijn warmte kwijt te kunnen. Reken dus niet met 26 mm maar met een centimeter of vijf werkruimte.
Kom je daar niet aan, dan is een opbouwspot een eerlijker keuze dan wrikken. Een spot die je met geweld in een te ondiep gat duwt, komt met de rand niet vlak tegen het plafond — en dat zie je de rest van de tijd.
Hoeveel spots, en hoe ver uit elkaar
Er bestaat geen formule die voor elk plafond klopt, maar wel een bruikbare vuistregel. Een Lesto geeft in de 6 watt-stand tot 400 lumen. Voor een woonkamer van 25 m² kom je met acht spots dus rond de 3.200 lumen uit, en dat is een prima basis — op voorwaarde dat er ook nog een hanglamp of een staande lamp bij komt. Alleen inbouwspots geven vlak licht van boven; je hebt iets op ooghoogte nodig om een kamer diepte te geven.
Voor de plaatsing:
- 60 tot 80 cm tussen de spots. Dichter bij elkaar en je ziet losse lichtplekken in plaats van een gelijkmatige laag.
- Minimaal 20 cm van de muur, liever 30. Te dicht op de wand geeft felle bogen op het stucwerk. Wil je die bogen juist wel, bijvoorbeeld langs een boekenkast, kies dan bewust voor 20 cm en houd die afstand overal exact gelijk.
- Werk vanuit het midden naar buiten. Deel de ruimte in gelijke vakken op en zet de spot in het hart van elk vak. Dan valt een half vak vanzelf aan de randen weg in plaats van scheef in het midden.
Leg de posities eerst met schilderstape op de vloer, precies onder waar de gaten komen. Dan sta je een dag later niet met zeven gaten in het plafond te bedenken dat de rij niet parallel loopt aan de wand.
Waarom er een reeks op de doos staat en geen maat
Bij de Lesto, Lyvo en Warmo staat Ø68–75 mm vermeld, geen enkel getal. Dat komt door de veerklemmen: die staan wijd genoeg om over die hele marge te klemmen. Zaag je op 68 mm, dan zit de spot strak en dekt de rand van 82 mm ruim af. Zitten er al gaten van 75 mm van een vorige serie in je plafond, dan passen deze spots daar óók nog in zonder dat je iets hoeft te repareren.
De Quaro is de uitzondering in vorm: die is aan de buitenkant vierkant (82 × 82 mm), maar het gat dat je zaagt is gewoon rond, Ø75 mm.
Zaag altijd op de kleinste maat van de reeks. Groter maken kan altijd nog; kleiner niet.
Wil je geen zichtbare rand maar een spot die vlak in het plafond verdwijnt, dan heb je een stucframe nodig dat mee wordt gepleisterd. Die voeren we in wit en zwart bij de accessoires. Dat is wel een keuze die je vóór het stukadoren maakt, niet erna.
De montage, stap voor stap
Werk nooit aan een lichtpunt met de groep erop. De schakelaar aan de muur onderbreekt alleen de geschakelde draad; op de andere draad kan gewoon spanning staan. Zet de groep uit in de meterkast en controleer met een spanningszoeker aan de draden zelf. Twijfel je over de bedrading, haal er dan een installateur bij — die is goedkoper dan een brand.
-
Groep uit en controleren
Groep uit in de meterkast. Spanningszoeker tegen de draad zelf, niet tegen de armatuur. Pas als die niets aangeeft, ga je verder.
-
Aftekenen en controleren wat erachter zit
Teken de cirkels af. Boor op elke positie eerst een gaatje van 6 mm en voel met een stuk stugge draad rond of er een regel, balk of leiding in de weg zit. Een gipsplaatplafond hangt op regels die op vaste afstand van elkaar zitten, dus loopt er één spot verkeerd, dan doen de andere dat waarschijnlijk ook.
-
Zagen op laag toerental
Gatenzaag in de boormachine, toerental laag. Het centerboortje trekt de zaag naar binnen, dus je hoeft niet te duwen. Snel draaien scheurt de kartonlaag van het gips en dan krijg je een rafelige rand die net onder de spotrand vandaan piept.
Laat iemand de stofzuiger onder het gat houden. Dat scheelt een half uur schoonmaken per kamer.
-
De draad naar beneden halen
Trek de lichtdraad door het gat. Zit er op die plek geen lichtpunt, dan trek je eerst kabel vanaf het dichtstbijzijnde punt. Van spot naar spot doorlussen doe je met een lasklem; drievoudige lasklemmen staan bij de accessoires.
-
Driver aansluiten en wegleggen
Bruin op bruin, blauw op blauw, via de lasklem. Daarna klik je de connector van de spot in de driver — dat is een steekverbinding, er komt geen schroevendraaier aan te pas.
Leg de driver los naast het gat op het plafond. Niet opgerold in het gat proppen en niet ingepakt in isolatiemateriaal: hij wordt warm en moet die warmte kwijt kunnen. Let er ook op dat de driver droog ligt. De IP65 van onze spots geldt voor de vóórkant; de achterzijde en de driver zijn IP20.
-
Wattage en lichtkleur instellen
Op de driver zitten twee schuifjes. Het ene kiest het vermogen (4W of 6W bij de Lesto, 5W of 7W bij de Lyvo en Warmo), het andere de lichtkleur: 2700K, 3000K of 4000K.
Zet ze goed vóórdat de spot het plafond in gaat. Daarna kom je er alleen bij door de spot er weer uit te wrikken, en dat wil je niet acht keer doen.
-
Vastklikken en controleren
Knijp de veerklemmen aan weerszijden in, steek de spot in het gat en laat los. Druk hem aan tot de rand overal tegen het plafond ligt.
Groep weer aan. Loop de rij langs en kijk of ze allemaal dezelfde kleur geven — dat is het moment waarop je merkt dat er één op 4000K is blijven staan.
Wat er meestal misgaat
- De drivers liggen op een hoop. Zes drivers tegen elkaar aan boven één gat houden elkaars warmte vast. Leg elke driver bij zijn eigen spot, uit elkaar.
- Verschillende standen van de CCT-switch. De klassieke: zes spots op 3000K en één op 4000K. In een lege kamer zie je het nauwelijks, tegen een witte wand meteen. Controleer alle drivers voordat je de eerste vastklikt.
- Te dicht op de muur. Onder de 20 cm krijg je bogen op het stucwerk. Dat is niet te repareren zonder opnieuw te zagen.
- De wattageschakelaar over het hoofd gezien. Spots die in de laagste stand uit de doos komen, geven aanzienlijk minder licht dan waar je op gerekend had. Dat is geen defect, dat is een schuifje.
De spots zelf
De Lesto (Ø68–75 mm, 26 mm diep, 4W/6W) is er in zeven afwerkingen. Wil je dat het licht warmer wordt naarmate je dimt, dan is dat de Warmo; zoek je een vierkante spot, dan de Quaro. Vandaag besteld is morgen verzonden, en vanaf € 50 verzenden we gratis.