In het stootbord als je trap dicht is, in de muur als hij open is of als je het stootbord niet open wilt maken. Functioneel doen ze hetzelfde, maar de bedrading loopt anders en dat bepaalt de keuze vaker dan de smaak.
Weet je wat je zoekt? Bekijk alle Trapverlichting (11)
Wat het stootbord is
Het stootbord is het verticale vlak tussen twee treden, dus het stuk waar je met je schoen tegenaan kunt stoten. Zit dat er niet, dan heb je een open trap en valt deze optie meteen af.
In een dichte trap boor je op ongeveer een derde van de treedbreedte een gat, schuif je het armatuur erin en laat je het licht recht naar beneden vallen op de trede eronder.
Waarom het stootbord het mooiste licht geeft
Het licht komt van precies de goede kant. Het valt op de trede waar je voet naartoe gaat, van bovenaf en van dichtbij, zonder dat jij ertussen staat.
Bovendien zie je het armatuur nauwelijks. Het opzetstuk met licht onder steekt 10 mm uit en de lichtbron blijft achter de rand verborgen, dus je kijkt er vanaf beneden nooit recht in.
Het nadeel is het werk. Er moet bedrading achter het stootbord langs, en bij een bestaande dichte trap betekent dat vaak dat het stootbord eraf moet of dat je vanaf de onderzijde van de trap moet werken. Bij een nieuwe of gerenoveerde trap is dat geen probleem, bij een bestaande wel.
Waarom de muur vaker de praktische keuze is
In de muur naast de trap zit de bedrading in een sleuf of in een voorzetwand, en dat is bij een verbouwing meestal eenvoudiger te regelen dan in het traphout.
De hoogte is dan wel een keuze die je zelf maakt. Te hoog en je kijkt tegen de lichtbron aan, te laag en het licht haalt de trede niet. Een bruikbare vuistregel is 15 tot 25 centimeter boven de trede waar het armatuur bij hoort, dus laag genoeg om buiten je gezichtsveld te blijven.
Hoe verder het lichtpunt van de trede af zit, hoe gerichter de bundel moet zijn. Het opzetstuk met een bundel van 60 graden is daar precies voor: het licht komt geconcentreerd aan in plaats van te vervagen tegen de wand.
Wat je in beide gevallen moet weten
De zaagmaat. Het Trevo-basisdeel vraagt Ø46,5 mm. De Steno vraagt 52 mm en 34 mm inbouwdiepte. Dat laatste telt zodra je in een dun stootbord of een voorzetwand boort.
De ruimte erachter. Je hebt achter het gat plek nodig voor het armatuur en de doorverbinding. In een stootbord is dat de holle ruimte onder de trede, in een muur de sleuf of de spouw.
Alles op een lijn. Teken de posities af voordat je boort en meet vanaf een vaste kant, niet vanaf de trede zelf. Traptreden zijn zelden precies even breed, en een rij lichtpunten die niet in lijn ligt zie je daarna altijd. Dezelfde regel geldt bij spots, zie Hoeveel afstand zit er tussen plafondspots?
Het voordeel van 230 volt
Bij beide plaatsen loopt er bedrading van punt naar punt. Werkt de module op 12 volt, dan komt daar een trafo bij en moet je uitrekenen hoeveel punten erop passen.
De Trevo werkt rechtstreeks op 230 volt, dus je lust gewoon door. Dat scheelt vooral in een muur, waar je liever een keer een sleuf hakt dan twee soorten bedrading kwijt moet.
En als je al geboord hebt
Het opzetstuk schuift zonder gereedschap van het basisdeel af. Zit de verlichting er eenmaal in en bevalt de uitstraling niet, dan wissel je alleen het opzetstuk: van vierkant met licht onder naar rond, of naar een variant die meer of juist minder licht doorlaat. Het boorgat blijft zoals het is.
Het hele systeem staat bij de trapverlichting, en de opbouw ervan in Hoe werkt trapverlichting?
Op welke hoogte plaats je trapverlichting in de muur?
Ongeveer 15 tot 25 centimeter boven de trede waar het licht bij hoort. Hoger en je kijkt tegen de lichtbron aan, lager en het licht bereikt de trede niet goed.
Welke zaagmaat heb ik nodig voor trapverlichting?
Het Trevo-basisdeel vraagt Ø46,5 mm. De Steno met bewegingssensor vraagt 52 mm en 34 mm inbouwdiepte. Neem die maten letterlijk over uit de productgegevens.
Kan trapverlichting in een bestaande dichte trap?
Ja, maar er moet bedrading achter het stootbord langs. Kun je niet bij de onderzijde van de trap, dan is verlichting in de muur naast de trap meestal eenvoudiger.