Kun je inbouwspots in een betonnen plafond plaatsen?

Technisch wel, praktisch bijna nooit. Een inbouwspot heeft ruimte nodig achter het plafond, en in massief beton is die ruimte er niet. Je zou tientallen millimeters diep moeten frezen en er ook nog een kabel naartoe moeten krijgen. In vrijwel elke betonnen situatie is een opbouwspot het antwoord, niet een inbouwspot.

Waarom beton anders is dan gipsplaat

Bij een gipsplafond zaag je een gat en steek je de spot in de holte erachter. Het plafond is een dun vlak met lucht erachter, en die lucht is waar de spot en de bedrading in verdwijnen.

Beton heeft die holte niet. Een betonnen vloer is massief, vaak 200 millimeter of meer, en daar zit je bovenbuurman op. Een gat van 68 millimeter breed en 30 millimeter diep boor je er niet even in: dat is kernboren met een diamantboor, het geeft stof en water, en je komt de wapening tegen.

Daar komt het kabelprobleem bij. Ook als het gat er is, moet er een leiding naartoe. In beton betekent dat hakken of een opbouwgoot, en dan ben je het nette plafondbeeld dat je met inbouwspots zocht alsnog kwijt.

Wat je in plaats daarvan doet

Voor een betonnen plafond zijn er drie routes die wel werken.

Opbouwspots. Die schroef je tegen het plafond in plaats van erin. Ze vragen geen gat en geen holte, alleen een bevestigingspunt en een aansluiting. De Largo is precies hiervoor bedoeld, en de Faro is kantelbaar zodat je hem kunt richten. Wat een opbouwspot is en hoe hij verschilt van een inbouwspot staat in Wat is het verschil tussen inbouwspots en opbouwspots?

Een railsysteem. Eén voedingspunt aan het plafond, en daarna schuif je de spots op de rail waar je ze hebben wilt. Dat scheelt je een leiding per spot, wat in beton het duurste onderdeel is. De Vetra is een 3-fase railspot; hoe je zo'n rail aansluit staat in Hoe sluit je een 3-fase rail aan?

Een verlaagd plafond of een plafondeiland. Hang je een gipsplaat onder het beton, dan heb je alsnog de holte die je nodig hebt en kun je gewoon inbouwspots plaatsen. Het kost hoogte, maar het is de enige manier om in een betonnen ruimte een vlak plafond met inbouwspots te krijgen.

De uitzondering: een betonnen plafond met een afwerklaag

Niet elk plafond dat aanvoelt als beton is massief beton. Twee situaties waarin het wel kan:

• Een systeemplafond of een verlaagde plaat onder het beton. Klop er tegen: klinkt het hol, dan zit er ruimte achter en kun je meten hoeveel.
• Een kanaalplaatvloer. Daar zitten holle kanalen in, maar die liggen op een vaste plek en je mag er niet zomaar in boren. Dat is iets om aan een constructeur voor te leggen, niet om op gevoel te doen.

Zit er ruimte achter, dan is de vervolgvraag hoeveel. Een Lyvo heeft 27 millimeter inbouwdiepte nodig en dat is een van de ondiepste die er zijn; het hele overzicht staat bij de inbouwspots met lage inbouwdiepte.

Als er toch in het beton geboord moet worden

Dat is geen klus voor een gewone boormachine en geen klus om zelf in te schatten. Je hebt te maken met wapening die je niet mag doorboren, met de draagconstructie van het gebouw, en bij een appartement met de vloer van iemand anders.

Laat dat door een installateur of een aannemer doen, en in een appartementencomplex eerst langs de VvE. Een gat in een dragende vloer is geen verlichtingskeuze meer.

Het aanbod staat bij de opbouwspots en de inbouwspots. Hoe je ze aansluit als het gat er eenmaal is, staat in Hoe sluit je inbouwspots aan?