Een opbouwspot schroef je tegen het plafond, meestal over het bestaande lichtpunt heen. Groep uit, de montageplaat vastschroeven met pluggen die bij je plafond passen, de draden in de aansluitklem, de spot op de plaat en een GU10-lamp erin. Er hoeft geen gat in het plafond, en dat is precies waarom je voor opbouw kiest.
Weet je wat je zoekt? Bekijk alle Opbouwspots (11)
Waarom opbouw in plaats van inbouw
Een inbouwspot heeft ruimte nodig boven het plafond, meestal een paar centimeter. In een betonnen plafond, onder een balkenplafond of in een huurhuis waar je geen gaten mag zagen, is die ruimte er niet of mag je hem niet maken. Een opbouwspot zit helemaal onder het plafond en heeft alleen een stevig bevestigingspunt nodig. Het verschil tussen de twee staat uitgebreid in Wat is een opbouwspot?
Wat je nodig hebt
- een tweepolige spanningstester
- een boormachine met de juiste boor: steenboor voor beton, houtboor voor een balk of houten plafond
- pluggen en schroeven die bij je plafond passen; bij gips hollewandpluggen
- een lasklem of de aansluitklem die bij de spot zit
- een GU10-lamp, want de meeste opbouwspots worden zonder lichtbron geleverd
Stap voor stap
Schakel de groep uit en meet. De lichtschakelaar is niet genoeg. Hoe je zeker weet dat er geen spanning meer op staat, lees je in Hoe controleer je of de stroom eraf is?
Haal de oude lamp eraf. Maak een foto van hoe de draden zitten voordat je iets losmaakt.
Houd de montageplaat tegen het plafond en teken de gaten af. Zit er een centraaldoos in het plafond, dan kun je de plaat vaak direct op de doos schroeven. Past het gatenpatroon niet, boor dan naast de doos in het plafond en voer de draden door het midden van de plaat.
Boor en plug. Boor nooit recht naast de doos in de richting waarin de leiding loopt. Leidingen in een plafond lopen meestal recht van doos naar doos of naar de muur.
Sluit aan. Bruin of zwart is de fase, blauw de nul, geel-groen de aarde. Een metalen spot heeft een aardklem; die hoort aangesloten te worden. Druk de draden helemaal in de lasklem en trek er even aan.
Schroef de spot op de plaat en zet de lamp erin. Een GU10-lamp druk je in de fitting en draai je een kwartslag met de klok mee.
Groep aan en testen. Pas daarna richt je de spot.
Let op het gewicht en de maximale lamp
Een enkele spot is licht, maar een balk met drie spots niet. De Largo met drie spots is 40 centimeter lang en heeft drie GU10-fittingen tot 40 watt per stuk. Zo'n balk wil je niet aan één schroefje in een gipsplaat hangen. Schroef hem bij een gipsplafond in een balk erboven, of gebruik pluggen die voor hollewand bedoeld zijn.
Kijk ook naar het maximale wattage van de fitting. De Faro is gemaakt voor een lamp tot 10 watt, de Largo voor een lamp tot 40 watt. Met een led-lamp van 5 tot 7 watt zit je bij allebei ruim onder de grens.
Richten na het ophangen
Het voordeel van een kantelbare opbouwspot is dat je hem na het monteren nog richt. De Largo draait en kantelt over 360 graden. Richt hem niet recht naar beneden als hij een wand moet aanlichten: schuin naar de muur geeft een lichtvlak in plaats van een rondje op de vloer.
Wil je een plafond met meerdere spots die je later nog kunt verschuiven, dan is een rail handiger dan losse opbouwspots. Daarover gaat Hoe sluit je een 3-fase rail aan? Alle losse modellen staan bij de opbouwspots.
Kun je een opbouwspot op een centraaldoos monteren?
Ja, vaak direct. Past het gatenpatroon van de montageplaat niet op de doos, schroef de plaat dan naast de doos in het plafond en voer de draden door het midden van de plaat.
Moet een opbouwspot geaard worden?
Een metalen spot met een aardklem wel. De geel-groene draad uit het plafond hoort dan op die klem. Alleen een armatuur met het symbool van een vierkant in een vierkant is dubbel geïsoleerd en heeft geen aarde nodig.
Zit er een lamp bij een opbouwspot?
Bij onze GU10-opbouwspots niet. Je kiest zelf een GU10-lamp en bepaalt daarmee de lichtkleur, het wattage en of hij dimbaar is.