Hoe sluit je een 3-fase rail aan?

Een 3-fase rail heeft drie stroomcircuits in één profiel, zodat je de spots erop in drie groepen kunt schakelen of dimmen. Je sluit hem aan op één voedingspunt met vijf aders: drie fasen, nul en aarde. Elke spot kies je daarna een circuit door hem in de juiste stand in de rail te klikken.

1-fase of 3-fase: waar zit het verschil

Bij een 1-fase rail hangt alles aan één circuit. Alle spots gaan tegelijk aan en tegelijk uit. Dat is de goedkope en meest voorkomende variant, en voor de meeste woonsituaties genoeg.

Bij een 3-fase rail liggen er drie gescheiden circuits in het profiel. Je kunt dus drie schakelaars of drie dimmers gebruiken op één rail. Handig boven een lange keuken of in een woonkamer waar je overdag andere spots wilt dan 's avonds.

De adapters zijn niet uitwisselbaar: een 3-fase spot past niet in een 1-fase rail en andersom. Kijk dus goed wat je bestelt.

Wat wij per systeem voeren

Voor 3-fase:

• Opbouwspot Sento 3-fase — GU10, mat zwart, €14,95
• Hanglamp Sento 3-fase — GU10, €22,95
• Railspot Vetra 3-fase — CCT dimbaar, 10/20/30W, 2700 lumen, €42,95

Voor 1-fase: de Rilo (€14,95), Velmo (€43,95), Vando (€37,95) en de Opbouwspot Mivo (€10,95).

De aansluiting stap voor stap

1. Groep uitschakelen in de meterkast, niet alleen de lichtschakelaar. Controleer met een spanningszoeker dat er niets meer op staat.
2. Rail monteren aan het plafond. Let op de richting: een 3-fase rail is niet symmetrisch, er zit een markering aan één kant.
3. Voedingsblok aansluiten. Aarde op de aardklem, nul op N, en de drie fasen op L1, L2 en L3. Komt er maar één fase uit je plafond, dan sluit je die op L1 aan en blijven L2 en L3 leeg — je kunt de rail dan alleen als 1-fase gebruiken.
4. Eindkap erop aan de andere kant. Die is er niet voor de sier: hij sluit de geleiders af.
5. Spots erin klikken. Op de adapter zit een schakelaartje of markering waarmee je L1, L2 of L3 kiest. Zet dat vóór je hem in de rail draait.

Waar het meestal misgaat

De drie fasen op één groep. Wil je de drie circuits los kunnen schakelen, dan moeten L1, L2 en L3 elk van een eigen schakelaar of dimmer komen. Sluit je ze allemaal aan op dezelfde draad, dan heb je een duurdere 1-fase rail gekocht.

Het tweede struikelblok is de adapterstand. Een spot die op L2 staat terwijl je alleen L1 hebt aangesloten, doet het gewoon niet — en dat lijkt op een defecte spot.

Dimmen op een rail

Wil je dimmen, dan geldt hetzelfde als overal: de spot moet een dimbare driver hebben en de dimmer moet erbij passen. De Vetra is CCT-dimbaar en schakelbaar tussen 10, 20 en 30 watt. Bij GU10-railspots hangt het af van de lamp die je erin draait. Zie de dimmergids.

Laat het aansluiten als je twijfelt

Een railvoeding met drie fasen is geen klus om al doende te leren. Zit je niet zeker over welke aders uit je plafond komen, laat het dan door een installateur doen. Het railmateriaal zelf klik je daarna zo in elkaar.

De railspots en hanglampen vind je bij de opbouwspots en de hanglampen.