De driver hoort bij de spot en zit er bij aankoop bij. Je kiest hem alleen zelf als je hem vervangt of als je losse ledstrips voedt. Dan gelden drie eisen: het vermogen moet passen, de spanning moet kloppen, en als je wilt dimmen moet de driver dimbaar zijn.
Wat een driver doet
Een led werkt niet op 230 volt wisselstroom. De driver zet die netspanning om naar de lage gelijkspanning waar de led wel op draait, en houdt de stroom stabiel. Zonder driver brandt een led door of flikkert hij mee met het net.
Dat is meteen het verschil met een oude halogeentrafo. Die leverde een spanning, terwijl de meeste led-drivers een stroom constant houden. Ze zijn niet uitwisselbaar: een halogeentrafo op een ledspot geeft geflikker of helemaal niets.
Losse driver of doorlusdriver
In ons assortiment kom je twee bouwvormen tegen, en dat verschil bepaalt hoeveel ruimte je boven het plafond nodig hebt:
- Losse driver — één blokje per spot. Bij de Lesto 5W in zilver en chroom zit er per spot een losse Triac dimbare driver in de doos. Tien spots is dan tien blokjes.
- Doorlusdriver — je koppelt de spots achter elkaar door op één driver. De Lesto 5W in zwart werkt zo. Minder rommel boven het plafond, maar de spots hangen wel aan elkaar.
In een verlaagd plafond van een paar centimeter is een doorlusdriver bijna altijd praktischer. Heb je ruime zolderbalken, dan maakt het niet uit.
Dimbaar is een eigenschap van de driver
Dit is waar de meeste fouten worden gemaakt. Een spot is niet dimbaar omdat je er een dimmer voor zet — hij is dimbaar omdat de driver dat kan. Staat het er niet bij, dan kan het niet, en dan koop je met een dimmer alleen maar geflikker.
Bij de Lesto 4W/6W staat het expliciet: Triac dimbare driver. Bij de Lyvo, de Warmo, de Marlo en de Vigo zit er ook een driver bij. Kies daarbij een Triac-dimmer, want dat is het type waar deze drivers voor gebouwd zijn.
Rekenen aan het vermogen
Een driver heeft een minimum en een maximum. Blijf je onder het minimum, dan slaat hij niet aan; ga je erboven, dan valt hij uit of wordt hij heet. Tel het verbruik van alle spots op die eraan hangen.
Met de wattages uit ons assortiment reken je snel: acht spots van 6 watt is 48 watt, tien van 5 watt is 50 watt. Houd 10 tot 20 procent marge aan de bovenkant aan, dan draait de driver koeler en gaat hij langer mee.
De uitzondering: 12V-sets
Niet alles in de winkel loopt op 230 volt. De Dovo-sets zijn mini-spots met een zaagmaat van Ø28 mm die op lage spanning werken en met een eigen voeding en afstandsbediening geleverd worden. Die voeding vervang je niet door een willekeurige driver: spanning en aansluiting moeten exact kloppen.
Als de driver stuk gaat
In de praktijk is de driver het onderdeel dat als eerste opgeeft, niet de led. Gaat één spot uit terwijl de rest blijft branden, dan is dat bij een losse driver bijna altijd dat blokje. Bij een doorlusdriver vallen meerdere spots tegelijk uit — dat is meteen je diagnose.
Vervang hem door een driver met dezelfde specificaties, en let daarbij op alle drie: vermogen, spanning en of hij dimbaar is. Meer over het kiezen van de bijbehorende dimmer staat in de dimmergids, en de losse dimmers vind je bij de accessoires.
Zit er een driver bij jullie inbouwspots?
Bij de spots met een geïntegreerde led wel; dat staat per product vermeld. Bij spots met een GU10-fitting zit de elektronica in de lamp zelf.
Kan ik een halogeentrafo hergebruiken voor ledspots?
Nee. Een halogeentrafo levert spanning, een led-driver houdt de stroom constant. De combinatie geeft geflikker of werkt helemaal niet.
Hoeveel spots kunnen er op één doorlusdriver?
Dat hangt af van het maximale vermogen van die driver, gedeeld door het wattage per spot. Houd marge aan de bovenkant aan.