Kelvin zegt welke kleur het licht heeft, lumen hoeveel licht er uit komt. Ze staan volledig los van elkaar: een spot van 2700K en een van 4000K kunnen allebei 400 lumen geven. Bij het kiezen van verlichting heb je allebei de getallen nodig.
De twee in één tabel
| Kelvin (K) | Lumen (lm) | |
|---|---|---|
| Zegt iets over | de kleur van het licht | de hoeveelheid licht |
| Laag betekent | geel, warm | weinig licht |
| Hoog betekent | blauw, koel | veel licht |
| Typisch bereik thuis | 2200K tot 4000K | 320 tot 700 per spot |
Dat laatste bereik komt uit onze eigen catalogus: de Vigo zit op 320 lumen en de Lyvo haalt op de hoge stand 700.
Waarom ze door elkaar gehaald worden
Omdat je ze allebei ervaart als "hoe licht is het hier". Maar het gevoel van helderheid komt uit twee bronnen: hoeveel licht er is en welke kleur het heeft. Warm licht wordt door je ogen als minder fel ervaren dan koel licht bij dezelfde hoeveelheid.
Zet twee spots van 400 lumen naast elkaar, één op 2700K en één op 4000K, en vrijwel iedereen wijst de koele aan als de felste. Een lichtmeter ziet geen verschil.
In welke volgorde je ze kiest
Eerst kelvin, dan lumen. Dat klinkt willekeurig maar het scheelt werk:
- Bepaal per ruimte je kleurtemperatuur. 2700K voor slaapkamer en zithoek, 3000K voor algemeen gebruik, 4000K boven een werkblad.
- Reken daarna het aantal lumen uit. Ongeveer 100 tot 150 lumen per vierkante meter voor een woonkamer, 200 tot 300 voor keuken en badkamer.
- Corrigeer als je warm gaat zitten. Kies je overal 2700K, neem dan de bovenkant van die marges.
- Kies pas dan de spot. Deel het totaal door de opbrengst per stuk.
Doe je het andersom, dan kies je eerst een mooie spot en blijkt daarna dat hij de verkeerde kleur of te weinig licht geeft.
Waarom watt geen van beide is
Er is nog een derde getal dat mensen erbij halen: watt. Dat zegt alleen hoeveel stroom een lamp gebruikt en sinds led niets meer over hoe fel hij is. De Marlo gebruikt 5 watt voor 350 lumen, de Lyvo haalt op diezelfde 5 watt 500 lumen. Zelfde verbruik, de helft meer licht.
Kortom: kelvin voor de kleur, lumen voor de hoeveelheid, watt voor je energierekening.
Waar de kelvinschaal vandaan komt
De schaal is niet willekeurig gekozen. Kelvin is een temperatuureenheid, en de kleur hoort bij hoe heet een stuk metaal moet worden om dat licht uit te stralen. Verhit je metaal, dan gloeit het eerst rood, dan geel, dan wit en uiteindelijk blauwwit.
Een gloeilamp deed letterlijk dat: een draadje verhitten tot ongeveer 2700 kelvin. Vandaar dat 2700K precies aanvoelt als vroeger. Bij led wordt er niets verhit, maar de schaal is blijven bestaan omdat iedereen hem inmiddels kent. Dat verklaart ook de verwarrende omkering: lage kelvinwaarden heten warm en hoge koel, terwijl het natuurkundig andersom is.
Spots waarbij je kelvin nog kunt kiezen
Handig aan een CCT-schakelaar is dat je de kelvinwaarde bij montage instelt en de lumenwaarde vast is. Je hoeft de eerste keuze dus pas te maken als de spots in het plafond hangen:
- Lesto — 2700K/3000K/4000K, tot 400 lm, ook nog 4 of 6 watt schakelbaar
- Quaro — 2700K/3000K/4000K, 400 lm
- Ferro — 2700K tot 5700K, 600 lm
Bij de Lesto kun je zelfs beide getallen nog aanpassen. Dat maakt hem een veilige keuze als je vooraf niet zeker weet hoe het uitpakt.
Kort samengevat
Twee getallen, twee vragen. Welke sfeer wil ik hier (kelvin) en hoeveel licht heb ik nodig (lumen)? Beantwoord ze in die volgorde en de rest volgt. Meer over de rekensom staat in Hoeveel lumen heb je nodig per kamer? Het volledige aanbod vind je bij de inbouwspots.
Is meer kelvin meer licht?
Nee. Meer kelvin is koeler, blauwer licht. Hoeveel licht er uit komt lees je af aan het aantal lumen.
Hoeveel lumen is 3000K?
Die vraag kan niet beantwoord worden: 3000K is een kleur, geen hoeveelheid. Onze 3000K-spots lopen van 320 tot 700 lumen.
Wat kies ik eerst, kelvin of lumen?
Kelvin. Bepaal per ruimte de kleur, reken daarna het aantal lumen uit en kies pas dan de spot.