Mag een IP44-lamp buiten hangen?

Ja, mits hij beschut hangt. IP44 is getest op spatwater uit alle richtingen, niet op een waterstraal en niet op slagregen. Onder een overkapping, een dakrand of een luifel is dat genoeg. Op een gevel waar de regen tegenaan slaat, kies je IP65.

Waar die twee cijfers vandaan komen

De IP-code komt uit de norm IEC 60529. Het eerste cijfer gaat over vaste deeltjes, het tweede over water. Ze staan los van elkaar: IP44 zegt iets anders over stof dan IP65, ook al kijken de meeste mensen alleen naar het tweede cijfer.

Voor het waterdeel zijn de tests concreet vastgelegd:

• 3 is sproeiwater tot 60 graden uit de verticaal, dus regen die min of meer recht naar beneden valt
• 4 is spatwater uit elke richting, zonder afscherming, ongeveer 10 liter per minuut
• 5 is een waterstraal uit een mondstuk van 6,3 mm, 12,5 liter per minuut, van drie meter afstand
• 6 is een krachtige straal uit een mondstuk van 12,5 mm, 100 liter per minuut

Het verschil tussen 4 en 5 is dus niet "een beetje natter". Het is het verschil tussen water dat opspat en water dat met druk tegen de behuizing aan komt. Een tuinslang of een hogedrukreiniger valt in de tweede categorie, en dat overleeft IP44 niet.

Voor stof geldt: 4 houdt deeltjes vanaf 1 mm tegen, 5 laat wel stof toe maar niet zoveel dat het de werking stoort, en 6 is stofdicht. Buiten telt vooral dat laatste. Insecten en spinnenwebben in een armatuur zijn een bekende oorzaak van vroeg uitvallende buitenverlichting.

Wat de IP-code juist niet zegt

Dit is het stuk dat in productteksten meestal ontbreekt. IEC 60529 test met schoon zoet water. Zout water, olie en oplosmiddelen vallen er niet onder. Aan zee is een IP65-armatuur van onbehandeld aluminium dus niet vanzelf veilig, want corrosie zit niet in de norm.

Verder staan uv-bestendigheid, temperatuurwisselingen en stootvastheid er allemaal buiten. Voor stootvastheid bestaat een aparte code, de IK-waarde uit EN 62262. Een kunststof kap kan keurig IP65 zijn en toch na drie zomers vergelen. Kijk bij buitenverlichting dus ook naar het materiaal, niet alleen naar de twee cijfers.

Wat wij voeren, en waar het mag hangen

Onze wandlampen voor buiten zitten grotendeels op IP44. De up-down-wandlamp en de Zaro horen daarbij. Die hangen prima naast een voordeur onder een afdak of tegen een gevel onder de dakrand.

Staat de lamp vrij in weer en wind, dan is IP65 het antwoord. De Kubo is daarop uitgevoerd. Tussenin zit IP54, zoals bij de Senso: stofbeschermd en spatwaterdicht, een stap boven IP44 op het stofdeel.

De valkuil bij inbouwspots

Bij inbouwspots staat er vaak iets als IP65 op de doos, maar dat geldt lang niet altijd voor de hele spot. Bij de Lyvo en de Warmo is de spot IP65 en de driver IP20. Bij de Lesto is de voorzijde IP65 en de achterzijde IP20.

Dat is logisch: alleen de onderkant steekt uit het plafond, de rest zit droog boven de plafondplaat. Maar het betekent wel dat zo'n spot niet in een open buitenplafond hoort waar vocht van bovenaf bij de driver kan komen. In een overdekte veranda met een dicht plafond kan het, in een carport met een open dak niet.

Voor een badkamer werkt diezelfde logica in je voordeel: boven een douche telt wat er van onderaf tegenaan komt, en dat is precies wat het IP65-deel afvangt. Meer daarover staat in Mag een GU10-spot in de badkamer? en Wat is het verschil tussen IP44 en IP65?

Kort samengevat

Beschut buiten is IP44 genoeg. Vrij in de regen wil je IP65. Aan zee of bij een schoonmaakbeurt met de hogedrukreiniger kijk je naast het IP-getal ook naar het materiaal, want daar zegt de norm niets over. Het aanbod staat bij de wandlampen.