Ja, dat kan zonder problemen. Een dimbare led-lamp op een gewone schakelaar brandt gewoon op vol vermogen. Andersom werkt het niet: een niet-dimbare lamp op een dimmer gaat knipperen, zoemen of helemaal niet aan.
Waarom het één kant op wel werkt
Dimbaar zijn is een extra eigenschap, geen voorwaarde. In een dimbare lamp of driver zit elektronica die overweg kan met een gehalveerde sinus. Krijgt hij een hele sinus — precies wat een gewone schakelaar levert — dan doet die elektronica gewoon niets bijzonders en brandt de lamp op honderd procent.
Bij een niet-dimbare lamp ontbreekt die elektronica. Knip je met een dimmer een stuk uit de sinus, dan weet de driver niet wat hij ermee aan moet. Dat zie je als knipperen, of de lamp slaat helemaal af.
Betaal je te veel voor dimbaar?
Een beetje, en dat is meestal het overwegen waard. Dimbare spots zijn iets duurder omdat er meer in de driver zit. Maar je hoeft dan later niet de spots te vervangen als je alsnog een dimmer wilt — alleen de schakelaar.
Dat is de goedkopere volgorde. De schakelaar wisselen is een klus van tien minuten in de meterkast; alle spots uit een plafond halen is dat niet.
Onze dimbare spots
Bij deze staat een dimbare driver vermeld, en ze branden allemaal ook prima op een gewone schakelaar:
- Lesto — Triac dimbare driver, 4 of 6 watt, €12,95
- Lyvo — 500 of 700 lm, €16,95
- Warmo — Dim2Warm plus CCT, €16,95
- Marlo — Ø55 mm, 350 lm, €14,95
- Vigo — Dim2Warm van 3000K naar 2000K, €14,95
Eén functie die je zonder dimmer misloopt
Bij Dim2Warm zakt de kleurtemperatuur mee terwijl je dimt. De Vigo loopt van 3000K naar 2000K als je hem terugdraait. Zonder dimmer staat hij permanent op 3000K en heb je dus wel een goede spot, maar niet de functie waar je voor betaalde.
Koop je Dim2Warm, koop dan meteen de dimmer erbij. Anders kun je net zo goed een gewone CCT-spot nemen.
De omgekeerde fout kost je een avond
Verreweg de meeste klachten over knipperende spots komen doordat er een dimmer voor een niet-dimbare lamp zit, of doordat er een oude halogeendimmer hangt. Zo'n dimmer begint pas te werken vanaf 20 tot 40 watt, en zes led-spots van 5 watt halen die drempel niet.
De oplossing is een Triac-dimmer met een lage ondergrens: onze 0,5-250W van €21,95 of de 0,5-160W van €24,95. Beide beginnen bij een halve watt, dus één spot is al genoeg. Zie ook Waarom knippert je led-lamp?
Let op de fitting, niet alleen op het armatuur
Bij een spot met een geïntegreerde led zit de dimbaarheid in de driver die erbij geleverd wordt, en dan staat het bij het product vermeld. Bij een armatuur met een GU10-fitting zit de elektronica in de lamp die jij erin draait, en dan bepaalt die lamp of het dimbaar is.
Dat verschil wordt vaak gemist. Je kunt een prima GU10-armatuur op een Triac-dimmer hangen en alsnog geflikker krijgen, simpelweg omdat er een niet-dimbare lamp in zit. Kijk in dat geval eerst op de verpakking van de lamp voordat je aan de dimmer gaat sleutelen.
Slim schakelen is iets anders
Er bestaan lampen die je met een app of afstandsbediening dimt in plaats van met een wanddimmer. Onze Dovo-sets werken zo: een eigen voeding met afstandsbediening. Daar heb je dus geen wanddimmer voor nodig, en een gewone dimmer ertussen zetten is juist verkeerd.
Kijk dus altijd of het dimmen in de lamp zit of in de wand. De ene oplossing sluit de andere uit.
Kort samengevat
Dimbaar op een schakelaar: geen probleem. Niet-dimbaar op een dimmer: wel een probleem. Twijfel je of je ooit gaat dimmen, koop dan dimbaar — dat is de goedkoopste vorm van later spijt voorkomen. Het aanbod staat bij de inbouwspots, de dimmers bij de accessoires.
Gaat een dimbare led-lamp kapot op een gewone schakelaar?
Nee. Hij brandt gewoon op vol vermogen; de dim-elektronica doet dan niets.
Kan een niet-dimbare lamp op een dimmer?
Beter van niet. Hij gaat knipperen of zoemen, en de driver draait buiten zijn werkgebied.
Heeft een Dim2Warm-spot zin zonder dimmer?
Beperkt. Zonder dimmer blijft hij op zijn hoogste kleurtemperatuur staan en gebruik je de functie niet.