Hoeveel watt heeft een led-spot nodig?

Dat is de verkeerde vraag geworden. Watt zegt sinds led niets meer over hoeveel licht je krijgt — kijk naar lumen. Ter oriëntatie: onze inbouwspots zitten tussen 3 en 7 watt en geven daarmee 320 tot 700 lumen. Voor een gemiddelde kamer heb je spots van 5 tot 6 watt nodig.

Waarom watt zijn betekenis verloor

Bij gloeilampen liep verbruik netjes gelijk op met lichtopbrengst, dus kon je op watt kopen. Bij led is die koppeling verbroken: hoe efficiënt een spot is, verschilt per model.

Twee voorbeelden uit onze eigen catalogus, allebei 5 watt:

• Marlo — 5 watt, 350 lumen
• Lyvo — 5 watt, 500 lumen

Zelfde verbruik, bijna de helft meer licht. Wie op watt koopt, koopt dus in het donker.

Wat onze spots verbruiken

Het bereik in de catalogus, met de opbrengst erbij:

• Vigo — 5 watt, 320 lm
• Marlo — 5 watt, 350 lm
• Lesto — 4 of 6 watt schakelbaar, tot 400 lm
• Quaro — 6 watt, 400 lm
• Ferro — 6 watt, 600 lm
• Lyvo — 5 of 7 watt, 500 of 700 lm

Zes watt is dus zowel 400 als 600 lumen, afhankelijk van welke spot je pakt. Dat verschil van 50 procent op hetzelfde verbruik is precies waarom je op lumen moet vergelijken.

Wanneer watt er wél toe doet

Drie situaties, en dan gaat het niet over licht maar over techniek:

1. Je dimmer. Tel het verbruik van alle spots op die aan de dimmer hangen. Onze Triac-dimmer 0,5-250W kan met spots van 6 watt in theorie veertig stuks aan.
2. Je driver. Zelfde som, maar dan per driver. Onze 12V-driver van 20 watt is opgegeven op maximaal zes spots.
3. Je groep. In de meterkast telt vermogen, en met led loop je daar in een woning zelden tegenaan.

Voor die drie sommen is watt precies het goede getal. Voor de vraag hoe licht het wordt in je kamer niet.

De schakelbare spots

Twee modellen laten je kiezen. De Lesto heeft een wattageschakelaar tussen 4 en 6 watt, de Lyvo tussen 5 en 7 watt. Dat is geen dimmen — het is een vaste stand die je bij montage kiest.

Handig als je dezelfde spot in twee ruimtes gebruikt: de hoge stand in de keuken, de lage in de gang. Eén bestelling, twee lichtniveaus, en het plafond blijft er overal hetzelfde uitzien.

Het getal dat er eigenlijk toe doet

Wil je één cijfer waarmee je spots eerlijk vergelijkt, deel dan de lumen door de watt. Dat is de efficiëntie, uitgedrukt in lumen per watt, en dat getal zegt hoeveel licht je per verbruikte watt krijgt.

Reken het even na met onze eigen spots: de Marlo komt op 70 lumen per watt, de Quaro op ongeveer 67, de Ferro op 100 en de Lyvo op 100. Dat is een verschil van vijftig procent tussen de zuinigste en de minst zuinige spot in dezelfde catalogus. Over de levensduur van een plafond vol spots tikt dat aan, en het verklaart ook waarom de ene spot een paar euro duurder is dan de andere.

Zo reken je het om

Wil je toch van watt naar aantal spots: bepaal eerst hoeveel lumen je nodig hebt (ongeveer 100 tot 150 per vierkante meter voor een woonkamer, 200 tot 300 voor keuken en badkamer), en deel dat door de opbrengst per spot. Het wattage rolt er dan vanzelf uit als optelsom.

Voor een woonkamer van 30 m² kom je op zo'n 3.000 tot 4.500 lumen. Met Ferro's van 600 lumen zijn dat vijf tot acht spots, en dus 30 tot 48 watt in totaal. Dat is minder dan één ouderwetse gloeilamp.

De rekensom staat uitgewerkt in Hoeveel lumen heb je nodig per kamer? Alle wattages en lumenwaarden staan per product bij de inbouwspots.