Te weinig spots en je houdt donkere hoeken. Te veel en je woonkamer voelt als een showroom. Er is een rekenregel voor, en die is simpeler dan hij klinkt.
Het korte antwoord: reken in lumen, niet in aantal spots
Het aantal spots is de uitkomst, niet het startpunt. Je begint bij de hoeveelheid licht die een ruimte nodig heeft, en deelt die door wat één spot geeft.
Gangbare richtlijnen per vierkante meter:
- Woonkamer — 100 tot 150 lumen per m². Sfeer boven felheid.
- Keuken — 250 tot 300 lumen per m², en boven het werkblad extra.
- Badkamer — 200 tot 250 lumen per m².
- Hal, gang en overloop — 100 lumen per m² is genoeg.
- Slaapkamer — 100 tot 150 lumen per m².
Dit zijn richtlijnen, geen normen. Een donkere houten vloer met donkere wanden slikt merkbaar meer licht dan een witte kamer; reken daar een kwart bij op.
Vier voorbeelden, uitgerekend
Woonkamer van 5 × 4 meter (20 m²). 20 × 150 = 3000 lumen. Met de Lesto op 400 lumen kom je op 7 à 8 spots. Neem je de Lyvo op 700 lumen, dan zijn 4 à 5 spots genoeg.
Keuken van 3 × 4 meter (12 m²). 12 × 300 = 3600 lumen, dus 6 spots van 600 lumen — bijvoorbeeld de Ferro. Zet daarvan twee recht boven het werkblad, niet achter je rug, anders sta je in je eigen schaduw te snijden.
Badkamer van 2 × 2,5 meter (5 m²). 5 × 250 = 1250 lumen, dus 3 à 4 spots van 350 tot 400 lumen. Hier telt de IP-waarde zwaarder dan het aantal: kies iets met IP65 aan de voorzijde, zoals de Marlo of de Lesto.
Gang van 1,2 × 4 meter (5 m²). Amper 500 lumen nodig. Twee spots, of één Movo met bewegingssensor die vanzelf aanslaat als je binnenkomt.
Waar leg je ze neer?
Drie vuistregels die in bijna elke ruimte werken:
- 60 tot 80 cm van de muur. Dichterbij en je krijgt een felle veeg over de wand; verder weg en de randen van de kamer blijven donker.
- Onderling ongeveer de helft van je plafondhoogte. Bij een plafond van 2,60 m komt dat neer op zo'n 1,30 m tussen de spots.
- In een raster, niet in een rij. Eén rij midden door de kamer verlicht de looproute en laat de zithoek donker.
Teken het uit op papier voordat je zaagt. Een spot verplaatsen kost een gipsplaatreparatie.
De lichthoek bepaalt hoe ver het licht komt
Twee spots met precies evenveel lumen geven een totaal ander beeld als hun bundel verschilt. Bij een plafond van 2,60 meter:
- 36° — de lichtcirkel op de vloer is ongeveer 1,7 meter breed. Gerichter, meer contrast, mooi boven een eettafel of een kast.
- 60° — ruim 3 meter breed. Vlakker en gelijkmatiger, de logische keuze voor algemene plafondverlichting.
Wil je een egaal verlichte kamer, neem dan 60° en kijk niet naar 36°. Wil je accenten, dan is het precies andersom.
Vier valkuilen
Alles op één schakelaar. Acht spots tegelijk aan is 's avonds te veel. Splits de ruimte in twee groepen, of neem dimbare spots — alle spots met geïntegreerde LED bij ons zijn Triac-dimbaar.
Te felle spots kiezen omdat het "toch wel handig" is. Een spot van 700 lumen op 1,30 meter afstand van de volgende is in een woonkamer gewoon te veel. Liever meer spots met minder licht dan andersom: dat geeft een vlakker beeld en minder schaduwen.
De lichtkleur vergeten. Op papier maakt het niets uit, in de kamer alles. 2700K is warm en huiselijk, 4000K is zakelijk wit. Onze spots met CCT-schakelaar laten je dat instellen vóór montage, dus je hoeft die keuze niet in de webshop te maken.
Plafondspots als enige licht. Licht dat alleen van boven komt, maakt een kamer plat. Een hanglamp boven de tafel of een wandlamp naast de bank doet meer voor de sfeer dan twee extra spots.
Het volledige aanbod met lumen, lichthoek en inbouwdiepte per model staat onder inbouwspots.